تصور کنید وارد یک بزرگراه می‌شوید، خودرو را روی مسیر عادی می‌رانید و باتری همزمان با حرکت شارژ می‌شود. نه توقفی در ایستگاه شارژ لازم است و نه چند دقیقه منتظر ماندن برای رسیدن شارژ به مقدار مناسب.
این ایده هنوز به مرحله استفاده عمومی نرسیده، اما هوندا حالا یک قدم جدی‌تر برای آزمایش آن برداشته است.
این خودروساز ژاپنی اعلام کرده فناوری‌ای برای شارژ بی‌سیم خودروهای برقی در حال حرکت توسعه داده و قصد دارد با همکاری شرکت‌های ژاپنی، آزمایش آن را روی یک بزرگراه در ژاپن انجام دهد. طبق برنامه فعلی، این آزمایش از سال مالی ۲۰۲۷ یا پس از آن آغاز خواهد شد.
شارژ کردن خودرو بدون کابل؛ اما این بار هنگام حرکت
شارژ بی‌سیم خودرو موضوع جدیدی نیست. نمونه‌های مختلفی از شارژ القایی پیش از این برای خودروهای پارک‌شده آزمایش شده‌اند.
ایده هوندا یک مرحله جلوتر می‌رود.
در این سیستم، واحدهای شارژ در داخل یا زیر سطح جاده قرار می‌گیرند. زمانی که خودرو از روی این بخش عبور می‌کند، انرژی به‌صورت بی‌سیم از تجهیزات نصب‌شده در جاده به سیستم دریافت‌کننده روی خودرو منتقل می‌شود.
در نتیجه خودرو می‌تواند بدون اتصال فیزیکی به کابل، در حال حرکت انرژی دریافت کند.
هوندا اعلام کرده این فناوری فقط برای خودروهای سواری طراحی نشده و امکان استفاده از آن برای خودروهای بزرگ و کامیون‌های برقی نیز در نظر گرفته شده است.
چرا اصلاً باید خودرو را هنگام حرکت شارژ کنیم؟
مشکل اصلی خودروهای برقی فقط ظرفیت باتری نیست؛ زمان و زیرساخت شارژ هم اهمیت زیادی دارد.
حتی اگر باتری یک خودرو ظرفیت بالایی داشته باشد، برای شارژ آن به انرژی زیادی نیاز است و شارژ سریع نیز به تجهیزات قدرتمند احتیاج دارد.
اما اگر بخشی از انرژی مورد نیاز خودرو در طول مسیر تأمین شود، اندازه باتری مورد نیاز می‌تواند در برخی کاربردها کاهش پیدا کند.
این موضوع برای کامیون‌های برقی اهمیت بسیار بیشتری دارد.
یک کامیون سنگین برای طی مسافت طولانی به باتری بسیار بزرگی نیاز دارد. چنین باتری‌ای هم وزن زیادی دارد و هم هزینه بالایی ایجاد می‌کند.
حالا تصور کنید به جای اینکه کامیون مجبور باشد تمام انرژی مورد نیاز یک مسیر طولانی را از باتری خودش تأمین کند، در بخش‌هایی از مسیر به‌صورت پیوسته یا مقطعی انرژی دریافت کند.
در این صورت شاید بتوان با باتری کوچک‌تر، مسیرهای طولانی‌تری را پوشش داد.
بزرگراه می‌تواند به یک شارژر بزرگ تبدیل شود
اگر این فناوری در مقیاس وسیع عملی شود، مفهوم «ایستگاه شارژ» تا حدی تغییر خواهد کرد.
امروز برای شارژ سریع باید به یک مکان مشخص برویم، خودرو را پارک کنیم و کابل را وصل کنیم.
در مدل جدید، خود جاده بخشی از زیرساخت انرژی خودرو خواهد بود.
البته قرار نیست تمام سطح تمام بزرگراه‌ها به سیستم شارژ مجهز شود. چنین پروژه‌ای هزینه بسیار بالایی خواهد داشت.
احتمالاً اگر این فناوری در آینده تجاری شود، ابتدا در مسیرهای خاصی که رفت‌وآمد خودروهای برقی سنگین در آن‌ها زیاد است مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
برای مثال، مسیرهای پرتردد کامیون‌ها می‌توانند یکی از گزینه‌های منطقی باشند.
آیا خودرو واقعاً می‌تواند بدون توقف شارژ شود؟
از نظر فنی، بله؛ اما یک نکته مهم وجود دارد.
شارژ بی‌سیم هنگام حرکت به این معنی نیست که خودرو در تمام طول مسیر با یک توان ثابت و بالا شارژ خواهد شد.
توان انتقال انرژی به عواملی مثل سرعت خودرو، فاصله میان خودرو و تجهیزات جاده، موقعیت دقیق خودرو نسبت به واحد شارژ و توان زیرساخت بستگی دارد.
اگر خودرو از روی یک بخش کوتاه مجهز به شارژ عبور کند، فقط در همان مدت انرژی دریافت می‌کند.
بنابراین برای تأمین مقدار قابل‌توجهی انرژی، لازم است بخش نسبتاً طولانی از مسیر به تجهیزات شارژ مجهز باشد.
همین موضوع یکی از چالش‌های اصلی این فناوری است.
بزرگ‌ترین مشکل: هزینه ساخت جاده
شاید ساخت یک شارژر سریع ۳۵۰ یا ۵۰۰ کیلوواتی دشوار و گران باشد، اما نصب هزاران واحد شارژ در یک بزرگراه داستان کاملاً متفاوتی است.
جاده باید به تجهیزات انتقال انرژی مجهز شود، برق مورد نیاز این تجهیزات تأمین شود و سیستم در برابر باران، برف، گردوغبار، وزن خودروهای سنگین و فرسایش جاده مقاومت کند.
علاوه بر این، باید تعمیر و نگهداری چنین سیستمی نیز امکان‌پذیر باشد.
هوندا نیز هنوز درباره هزینه اقتصادی این فناوری در مقایسه با شبکه‌های شارژ سریع معمولی عدد مشخصی ارائه نکرده است و تأکید شده که توجیه اقتصادی یکی از موضوعاتی است که باید بررسی شود.
بنابراین فعلاً نمی‌توان گفت این فناوری قرار است جایگزین ایستگاه‌های شارژ شود.
اگر جاده شارژ کند، باتری چه می‌شود؟
یکی از جذاب‌ترین نتایج احتمالی این فناوری، امکان تغییر در اندازه باتری خودرو است.
امروز یکی از راه‌های افزایش برد خودرو این است که باتری بزرگ‌تری نصب کنیم.
اما باتری بزرگ‌تر به معنی وزن بیشتر، هزینه بیشتر و مواد اولیه بیشتر است.
اگر بخشی از مسیرهای اصلی بتوانند انرژی مورد نیاز خودرو را در حین حرکت تأمین کنند، شاید در بعضی کاربردها دیگر نیازی نباشد خودرو برای طی مسافت‌های بسیار طولانی یک باتری فوق‌العاده بزرگ داشته باشد.
این موضوع مخصوصاً برای خودروهای تجاری مهم است؛ چون در کامیون‌ها وزن باتری خودش به یک مسئله تبدیل می‌شود.
البته این به معنای آن نیست که خودروهای آینده الزاماً باتری‌های کوچک خواهند داشت. چنین تصمیمی به طول مسیرهای مجهز به شارژ، قیمت انرژی، هزینه زیرساخت و میزان استفاده از خودرو بستگی خواهد داشت.
این فناوری چه تفاوتی با شارژ سریع دارد؟
شارژ سریع و شارژ بی‌سیم در حال حرکت الزاماً رقیب مستقیم یکدیگر نیستند.
شارژ سریع برای زمانی مناسب است که خودرو توقف کرده و می‌خواهیم در مدت کوتاهی مقدار زیادی انرژی دریافت کنیم.
شارژ در حال حرکت بیشتر شبیه تزریق تدریجی انرژی در طول سفر است.
مثلاً یک کامیون ممکن است بخشی از مسیر را روی جاده معمولی طی کند، سپس وارد یک مسیر مجهز به شارژ بی‌سیم شود و در همان بخش انرژی دریافت کند.
پس حتی اگر چنین فناوری‌ای فراگیر شود، احتمالاً ایستگاه‌های شارژ همچنان وجود خواهند داشت.
آیا این فناوری فقط برای خودروهای برقی است؟
تمرکز اصلی چنین فناوری‌هایی طبیعتاً روی خودروهای برقی است، اما از نظر مفهومی می‌تواند برای خودروهای هیبریدی و پلاگین‌هیبریدی نیز قابل تصور باشد.
با این حال، هرچه سهم حرکت تمام‌برقی خودرو بیشتر باشد، استفاده از زیرساخت شارژ در حال حرکت نیز منطقی‌تر می‌شود.
برای یک خودروی هیبریدی که بخش زیادی از مسیر را با موتور احتراقی طی می‌کند، ایجاد چنین زیرساخت گسترده‌ای ممکن است توجیه کمتری داشته باشد.
هنوز خیلی زود است که بگوییم آینده همین است
فعلاً صحبت از آزمایش فناوری است، نه عرضه عمومی آن.
هوندا باید نشان دهد که انتقال انرژی در شرایط واقعی جاده چقدر کارآمد است، هزینه ساخت و نگهداری زیرساخت چقدر خواهد بود و آیا این روش می‌تواند از نظر اقتصادی با شارژرهای سریع رقابت کند.
اگر پاسخ این پرسش‌ها مثبت باشد، آن وقت داستان می‌تواند بسیار بزرگ‌تر شود.
چون در آن صورت دیگر فقط درباره یک روش جدید برای شارژ خودرو صحبت نمی‌کنیم؛ بلکه درباره تغییر در مفهوم زیرساخت جاده‌ای صحبت خواهیم کرد.
شاید آینده شارژ، ترکیبی از چند روش باشد
احتمالاً آینده خودروهای برقی با یک فناوری واحد ساخته نخواهد شد.
شارژ خانگی برای استفاده روزمره، شارژ سریع برای سفرهای طولانی، تعویض باتری در بعضی خودروها و کاربردهای خاص، و شاید در آینده شارژ بی‌سیم در حال حرکت، می‌توانند در کنار یکدیگر وجود داشته باشند.
هر فناوری قرار است مشکل متفاوتی را حل کند.
فناوری هوندا فعلاً در مرحله آزمایش است، اما یک سؤال جالب را جدی‌تر از همیشه مطرح می‌کند:
اگر خودرو بتواند هنگام حرکت انرژی دریافت کند، آیا در آینده واقعاً لازم است برای شارژ شدن متوقف شویم؟
شاید پاسخ این سؤال هنوز چند سال فاصله داشته باشد؛ اما هوندا حالا می‌خواهد آن را روی جاده امتحان کند.
