اگر نام خودرو برقی را بشنویم، احتمالاً اولین چیزهایی که به ذهنمان میرسد تسلا، باتریهای لیتیومی و ایستگاههای شارژ است.
اما داستان خودروهای برقی خیلی قدیمیتر از همه اینهاست.
آنقدر قدیمی که زمانی که هنوز خودروهای بنزینی به شکل امروزی وجود نداشتند، مخترعان در حال آزمایش وسایل نقلیهای بودند که با برق حرکت میکردند.
در واقع، رقابت برای ساخت «خودروی آینده» بیش از یک قرن پیش شروع شده بود؛ زمانی که هیچکس نمیدانست در نهایت بنزین، بخار یا برق برنده خواهد شد.
و جالبتر اینکه برق برای مدتی واقعاً یکی از گزینههای اصلی بود.
قبل از تسلا، خودروهای برقی وجود داشتند
در اواخر قرن نوزدهم، خودرو هنوز وسیلهای تازه و نسبتاً عجیب بود.
مهندسان مختلف در اروپا و آمریکا تلاش میکردند راهی برای حرکت دادن یک وسیله نقلیه بدون استفاده از اسب پیدا کنند.
سه ایده مهم در رقابت بودند:
بخار، موتور احتراق داخلی و برق.
هرکدام مزایا و مشکلات خودشان را داشتند.
موتورهای بخار قدرتمند بودند، اما راهاندازی آنها دردسر داشت.
موتورهای بنزینی به سوخت مایع نیاز داشتند و در آن دوران چندان تمیز و راحت نبودند.
خودروهای برقی هم مشکل بزرگی داشتند: باتری.
با وجود این، برق یک مزیت بسیار مهم داشت؛ کافی بود خودرو را روشن کنید و حرکت کنید.
نه صدای بلند موتور بنزینی وجود داشت، نه دود اگزوز و نه نیاز به آمادهسازی طولانی.
برای شهرهای آن دوران، این ویژگی بسیار جذاب بود.
حتی توماس ادیسون هم وارد ماجرا شد
یکی از جالبترین بخشهای این داستان، حضور توماس ادیسون است.
ادیسون به فناوری خودروهای برقی علاقه داشت و در توسعه باتریهای مناسب برای وسایل نقلیه فعالیت کرد.
در همان دوران، مخترعان و شرکتهای مختلف به دنبال ساخت خودروهایی بودند که بتوانند برای استفاده روزمره مناسب باشند.
حتی شرکتهای تاکسیرانی در شهرهایی مانند نیویورک از خودروهای برقی استفاده کردند.
تصویر شهرهای بزرگ در اوایل قرن بیستم را تصور کنید:
خیابانهایی که هنوز پر از اسب و کالسکه بودند و در میان آنها خودروهای برقی آرام و بدون دود حرکت میکردند.
از نگاه امروز، این صحنه کمی عجیب به نظر میرسد.
اما آن زمان، خودرو برقی اصلاً یک فناوری عجیب و شکستخورده نبود.
برعکس، یکی از گزینههای جدی آینده محسوب میشد.
چرا خودروهای برقی آن زمان محبوب بودند؟
یکی از بزرگترین مزیتهای خودروهای برقی این بود که رانندگی با آنها سادهتر بود.
خودروهای بنزینی اولیه مشکلات زیادی داشتند.
استارت کردن آنها میتوانست سخت باشد، موتور صدای زیادی تولید میکرد و بوی سوخت و دود هم بخشی از تجربه رانندگی بود.
خودرو برقی چنین مشکلاتی نداشت.
برای روشن کردن آن، خبری از هندل زدن نبود و رانندگی نیز نسبتاً آرام و ساده بود.
به همین دلیل، خودروهای برقی در میان بخشی از مشتریان شهری، بهخصوص افراد مرفه، محبوب شدند.
حتی چارلز رولز، یکی از بنیانگذاران رولزرویس، در سال ۱۹۰۰ تجربه مثبتی با یک خودروی برقی آمریکایی داشت.
بله؛ بیش از صد سال قبل از Rolls-Royce Spectre، رولزرویس با دنیای خودروهای برقی بیگانه نبود.
پس چه اتفاقی افتاد؟
اگر خودروهای برقی اینقدر امیدوارکننده بودند، چرا ناگهان ناپدید شدند؟
جواب را باید در چند اتفاق همزمان جستوجو کرد.
اول اینکه خودروهای بنزینی بهسرعت بهتر شدند.
استارت برقی در خودروهای بنزینی، یکی از مشکلات بزرگ رانندگی با آنها را حل کرد.
از طرف دیگر، تولید انبوه خودرو باعث کاهش قیمت شد.
یکی از مهمترین اتفاقات هم توسعه خطوط تولید فورد مدل T بود.
خودروی بنزینی دیگر فقط یک وسیله لوکس برای ثروتمندان نبود.
میشد آن را با قیمت پایینتر تولید کرد و به تعداد بسیار زیادی فروخت.
در همین زمان، شبکه جادهها نیز گستردهتر میشد.
و اینجا مشکل باتری خودش را بیشتر نشان داد.
نقطهضعف همیشگی: مسافت
خودروهای برقی اولیه برای رفتوآمدهای شهری مناسب بودند.
اما اگر میخواستید مسافت زیادی طی کنید، شرایط تغییر میکرد.
خودروهای بنزینی را میتوانستید در مدت نسبتاً کوتاهی سوختگیری کنید و به مسیر ادامه دهید.
اما شارژ باتری چنین سرعتی نداشت.
از طرف دیگر، زیرساخت برق برای استفاده گسترده از خودروهای برقی هنوز وجود نداشت.
این موضوع در کنار قیمت و وزن باتریها باعث شد موتورهای بنزینی بهتدریج دست بالا را پیدا کنند.
تا دهه ۱۹۳۰، خودروهای برقی تقریباً از بازار اصلی خودرو کنار رفته بودند.
و اینطور به نظر میرسید که داستان آنها تمام شده است.
اما داستان واقعاً تمام نشده بود
چند دهه بعد، نگرانیهای زیستمحیطی، بحرانهای نفتی و پیشرفت فناوری باتری دوباره توجهها را به خودروهای برقی برگرداند.
در اواخر قرن بیستم، نمونههای جدیدی ساخته شدند.
سپس باتریهای لیتیومیونی وارد میدان شدند.
و در نهایت، شرکتهایی مانند تسلا نشان دادند که یک خودروی برقی میتواند نهتنها اقتصادی و شهری، بلکه سریع، جذاب و حتی هیجانانگیز باشد.
ناگهان چیزی که یک قرن قبل شکست خورده به نظر میرسید، دوباره به یکی از مهمترین مسیرهای صنعت خودرو تبدیل شد.
تسلا شروع داستان نبود؛ شروع فصل جدید بود
شاید یکی از رایجترین برداشتها این باشد که تسلا خودرو برقی را اختراع کرد.
واقعیت بسیار جالبتر است.
تسلا خودرو برقی را اختراع نکرد.
کاری که تسلا انجام داد این بود که نشان داد خودرو برقی میتواند یک محصول جذاب برای عصر مدرن باشد و فقط به خودروهای کوچک شهری یا وسایل نقلیه کمسرعت محدود نشود.
این شرکت با ترکیب باتریهای پیشرفته، نرمافزار، طراحی مدرن و عملکرد بالا، نگاه مردم به خودرو برقی را تغییر داد.
به همین دلیل، بهتر است تسلا را نه آغازگر داستان خودروهای برقی، بلکه یکی از مهمترین بازیگران فصل جدید این داستان بدانیم.
تاریخ یک شوخی جالب با صنعت خودرو دارد
بیش از صد سال پیش، انسان بین چند فناوری برای ساخت خودرو مردد بود.
برق یکی از آنها بود.
بعد، برای دههها تقریباً از صحنه کنار رفت.
و حالا دوباره برگشته است.
البته خودروهای برقی امروز با نمونههای اولیه قرن نوزدهم تفاوتی اساسی دارند.
باتریهای بسیار قدرتمندتر، موتورهای الکتریکی پیشرفته، سیستمهای مدیریت انرژی، شارژ سریع و نرمافزارهای پیچیده باعث شدهاند چیزی که زمانی یک وسیله شهری با برد محدود بود، امروز بتواند یک SUV بزرگ، یک خودروی اسپرت یا حتی یک پیکاپ چندتنی باشد.
اما ایده اصلی تقریباً همان است:
تبدیل انرژی الکتریکی به حرکت.
شاید همین موضوع، جذابترین قسمت داستان باشد.
صنعت خودرو پس از بیش از صد سال پیشرفت و تغییر مسیر، دوباره به یکی از همان ایدههایی برگشته که نسلهای اولیه خودرو هم آن را جدی میگرفتند.
فقط این بار، باتریها بهتر شدهاند.
خیلی بهتر…