اگر پنج سال پیش کسی میگفت روزی از هر چهار خودروی جدیدی که در جهان فروخته میشود، یکی برقی خواهد بود، احتمالاً خیلیها این جمله را بیشتر یک پیشبینی خوشبینانه میدانستند تا یک آمار واقعی.
حالا اما آن روز رسیده است.
در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۰ میلیون خودروی برقی در جهان فروخته شد و سهم خودروهای برقی از کل فروش خودروهای جدید به حدود ۲۵ درصد رسید. یعنی به زبان ساده، از هر چهار خودروی جدیدی که مردم در جهان خریدند، یکی برقی بود.
و داستان برای سال ۲۰۲۶ حتی جالبتر است.
آژانس بینالمللی انرژی انتظار دارد فروش خودروهای برقی در سال جاری به حدود ۲۳ میلیون دستگاه برسد؛ یعنی تقریباً ۲۸ درصد کل فروش خودروهای جهان.
حالا سؤال اصلی این است:
آیا داریم به نقطهای نزدیک میشویم که خودروهای بنزینی دیگر انتخاب پیشفرض بازار نباشند؟
۲۳ میلیون خودرو؛ عددی که دیگر نمیشود نادیدهاش گرفت
رشد خودروهای برقی دیگر فقط داستان چند برند لوکس یا چند کشور ثروتمند نیست.
فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد و برای پنجمین سال متوالی، بازار رشد قابل توجهی را تجربه کرد.
البته «خودروی برقی» در آمارهای جهانی فقط شامل خودروهای تمامبرقی نیست و بسته به منبع، خودروهای هیبریدی شارژی نیز در دسته خودروهای برقی قرار میگیرند. با این حال، حتی اگر با دقت بیشتری به آمار نگاه کنیم، جهت حرکت بازار کاملاً مشخص است: برقیشدن خودروها دیگر یک موج کوچک نیست.
جالبتر اینکه رشد بازار در همه کشورها یکسان نیست.
در بعضی کشورها خودروهای برقی هنوز سهم کوچکی از بازار دارند؛ در بعضی دیگر، ماجرا تقریباً برعکس شده است.
چین؛ جایی که آینده زودتر از بقیه رسیده است
اگر بخواهیم فقط یک کشور را برای فهمیدن آینده بازار خودرو زیر نظر بگیریم، احتمالاً انتخاب اول چین خواهد بود.
چین در حال حاضر بزرگترین بازار خودروهای برقی جهان است و فاصلهاش با بسیاری از بازارهای دیگر کم هم نیست.
طبق گزارش IEA، انتظار میرود خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۶۰ درصد فروش خودروهای جدید چین را تشکیل دهند.
یعنی در چنین بازاری، خودروی برقی دیگر «گزینه جایگزین» نیست؛ دارد تبدیل به گزینه عادی میشود.
این تفاوت کوچکی نیست.
وقتی تعداد خودروهای برقی از یک حد مشخص عبور میکند، تمام زنجیره اطراف آن هم شروع به تغییر میکند: شبکه شارژ، تعمیرگاهها، قطعات، نرمافزار، باتری، تجهیزات شارژ خانگی، خدمات پس از فروش و حتی رفتار مصرفکننده.
و شاید مهمتر از همه، مردم کمکم دیگر برای خرید خودروی برقی نیاز ندارند کسی قانعشان کند که «این تکنولوژی آینده است».
چون آینده را جلوی در خانهشان میبینند.
اروپا هم دوباره شتاب گرفته است
بازار اروپا مسیر نسبتاً متفاوتی داشته است.
فروش خودروهای برقی در این منطقه در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰ درصد افزایش پیدا کرد و به حدود ۴.۲ میلیون دستگاه رسید؛ رقمی که سهم خودروهای برقی از فروش خودروهای جدید اروپا را به حدود ۲۸ درصد رساند.
در بریتانیا، بیش از یک خودرو از هر سه خودروی جدیدی که در سال ۲۰۲۵ فروخته شد، برقی بود.
آلمان هم که بزرگترین بازار خودروی اروپا محسوب میشود، در همین سال حدود ۸۵۰ هزار خودروی برقی فروخت؛ افزایشی حدود ۵۰ درصدی نسبت به سال قبل.
اما یک کشور حتی این اعداد را هم پشت سر گذاشته است: “نروژ”!
در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۷ درصد فروش خودروهای جدید نروژ برقی بود. تقریباً میتوان گفت اگر در نروژ خودروی جدید میخری، انتخاب «برقی یا بنزینی؟» دیگر سؤال چندان بزرگی نیست.
و در طرف دیگر دنیا، آمریکا داستان متفاوتی دارد
این تصویر البته به این معنی نیست که همه دنیا با یک سرعت در حال حرکت به سمت خودروهای برقی است.
بازار آمریکا در سالهای اخیر با چالشهای متفاوتی روبهرو شده است و سرعت رشد آن با چین و اروپا قابل مقایسه نیست.
همین تفاوت یکی از نکات جالب بازار فعلی است: انقلاب خودروهای برقی یک انقلاب یکدست و همزمان نیست.
قوانین، قیمت خودرو، مشوقهای دولتی، قیمت سوخت، زیرساخت شارژ و حتی سلیقه مردم در هر کشور مسیر متفاوتی ایجاد میکنند.
اما با وجود این تفاوتها، تصویر کلی بازار جهانی همچنان رو به رشد است.
دادههای جدید مربوط به سال ۲۰۲۶ نیز نشان میدهد فروش جهانی خودروهای برقی برای ششمین ماه متوالی رشد کرده است؛ در ماه اوت، اروپا موتور اصلی این رشد بود، در حالی که بازار چین و آمریکا عملکرد ضعیفتری داشتند.
اما یک اتفاق مهمتر از خودِ آمار فروش در حال رخ دادن است
شاید جالبترین بخش داستان اصلاً تعداد خودروهایی که فروخته میشوند نباشد.
نقشه قدرت صنعت خودرو دارد تغییر میکند.
چند سال پیش، وقتی صحبت از خودروهای برقی میشد، نام تسلا تقریباً بهصورت خودکار وسط بحث میآمد.
امروز اما دیگر نمیتوان بازار جهانی EV را بدون شرکتهای چینی تصور کرد.
BYD یکی از واضحترین نمونههاست.
این شرکت در سال ۲۰۲۶ فقط روی بازار چین حساب نکرده و با سرعت زیادی در حال گسترش فروش خود در بازارهای خارجی است. در اوت ۲۰۲۶، فروش جهانی BYD به بیش از ۴۴۰ هزار دستگاه رسید و صادرات این شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شد.
حتی در اروپا نیز رقابت شکل جالبی پیدا کرده است. برای مثال، BYD در اسپانیا تا پایان اوت ۲۰۲۶ از تسلا در فروش خودروهای برقی و هیبریدی شارژی عبور کرده است.
این فقط یک جابهجایی در جدول فروش نیست.
ورود قدرتمند خودروسازان چینی به بازارهای خارجی یعنی رقابت جهانی خودرو دارد شکل جدیدی پیدا میکند.
آیا بنزین واقعاً در حال باختن است؟
اینجا باید کمی ترمز بگیریم.
اگر قرار باشد از این اعداد نتیجه بگیریم که خودروهای بنزینی بهزودی ناپدید میشوند، داریم بیش از حد سادهسازی میکنیم.
هنوز بخش بزرگی از خودروهای جهان بنزینی یا دیزلی هستند. زیرساخت شارژ در بسیاری از کشورها کافی نیست و خودروهای برقی در بعضی بازارها همچنان با مشکلاتی مثل قیمت، دسترسی به شارژ و تنوع مدلها مواجهاند.
ضمن اینکه رشد خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ در همه نقاط جهان یکسان نیست.
بنابراین سؤال دقیقتر این نیست که:
«آیا خودروهای بنزینی فردا از بین میروند؟»
سؤال جالبتر این است:
«چه زمانی خودروی برقی به انتخاب پیشفرض بازار تبدیل میشود؟»
و اینجا اعداد واقعاً قابل توجه میشوند.
شاید نقطه عطف همین حوالی باشد
اگر فروش خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ طبق پیشبینی IEA به حدود ۲۳ میلیون دستگاه برسد، تقریباً ۲۸ درصد خودروهای جدید جهان برقی خواهند بود.
BloombergNEF نیز در چشمانداز ۲۰۲۶ خود فروش حدود ۲۳.۳ میلیون خودروی سواری برقی را پیشبینی کرده است.
این یعنی تقریباً سه خودرو از هر ده خودروی جدید.
حالا تصور کنید این روند چند سال دیگر ادامه پیدا کند.
دیگر مسئله فقط این نیست که «چه تعداد خودروی برقی در خیابانها دیده میشود».
در چنین شرایطی، بازار قطعات، خدمات، شارژ و تجهیزات جانبی هم به همان نسبت بزرگتر میشود.
خودرویی که موتور احتراقی ندارد، نیازهای متفاوتی دارد؛ اما این به معنی بینیازی از قطعه و تجهیزات نیست. اتفاقاً بخشهایی مانند سیستم شارژ، کابلها، کانکتورها، آداپتورها، مبدلها، باتری و تجهیزات مرتبط با نگهداری خودرو اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
و اینجاست که یک تغییر جالب اتفاق میافتد:
هرچه خودروهای برقی بیشتر شوند، صنعت اطراف آنها هم بزرگتر میشود.
بازار خودرو فقط در حال برقی شدن نیست؛ در حال تغییر شکل است
شاید بهتر باشد به جای اینکه بگوییم «خودروهای برقی جای خودروهای بنزینی را میگیرند»، کمی دقیقتر صحبت کنیم.
آنچه در حال اتفاق افتادن است، تغییر تدریجی کل اکوسیستم خودرو است.
در آینده، داشتن یک خودروی برقی فقط به معنی داشتن یک ماشین با موتور الکتریکی نیست.
ممکن است صاحب خودرو به یک شارژر خانگی نیاز داشته باشد؛ برای سفر یک کابل یا آداپتور خاص بخواهد؛ برای یک استاندارد متفاوت به مبدل نیاز داشته باشد؛ در مواقع اضطراری به تجهیزات شارژ قابل حمل احتیاج پیدا کند و در نهایت برای تعمیر و نگهداری خودرو نیز به تجهیزات تخصصیتری نیاز داشته باشد.
به همین دلیل است که رشد فروش خودروهای برقی را نباید فقط در تعداد خودروها جستوجو کرد.
هر خودروی برقی جدید، یک مشتری بالقوه برای یک زنجیره بزرگ از محصولات و خدمات جدید هم هست.
و سؤال آخر؛ خودروهای برقی چه زمانی اکثریت بازار میشوند؟
پاسخ دقیق این سؤال را هیچکس نمیتواند با اطمینان بدهد.
اما روند فعلی تصویر نسبتاً روشنی ارائه میکند.
IEA انتظار دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۸ درصد خودروهای جدید جهان برقی باشند. در چین این سهم میتواند به نزدیک ۶۰ درصد برسد و در بعضی کشورهای پیشرو مانند نروژ، بازار عملاً به مرحلهای رسیده که خودروهای برقی انتخاب غالب هستند.
بنابراین شاید بحث اصلی دیگر این نباشد که:
«آیا خودروهای برقی بازار را خواهند گرفت؟»
بلکه باید پرسید:
«چه زمانی؟ و این تغییر بازار برای صنعت خودرو چه شکلی خواهد داشت؟»
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمالاً سالهای آینده فقط شاهد افزایش تعداد خودروهای برقی نخواهیم بود؛ بلکه شاهد رشد بازاری خواهیم بود که از شارژر و کابل گرفته تا قطعات، لوازم جانبی، باتری، تجهیزات تعمیرگاهی و زیرساخت شارژ را با خودش بزرگ میکند.
و شاید چند سال دیگر، وقتی به آمارهای امروز نگاه کنیم، عدد ۲۸ درصد نه یک رکورد عجیب، بلکه نقطهای در ابتدای مسیر به نظر برسد.
